Yürümek fiilini şimdiki, geçmiş ve gelecek zamanda çekimleyen öğrenciler için kısa bir öğretmen notu.

Temel fikir

Gövde yürü- ünlüyle bittiği için -yor doğrudan gelir (yürüyorum); gelecek zamanda araya kaynaştırma y girer (yürüyeceğim). Geçmiş zaman ekinde ve olumsuz şimdiki zaman biçiminde küçük ünlü uyumuyla ü kullanılır: yürüdüm, yürümüyorum. Yürünen yer bulunma, gidilen yer yönelme durumuyla gösterilir: parkta, okula.

Karşılaştırılacak kalıplar
KişiŞimdiki zamanOlumsuz şimdiki zamanGeçmiş zamanGelecek zaman
benyürüyorumyürümüyorumyürüdümyürüyeceğim
senyürüyorsunyürümüyorsunyürüdünyürüyeceksin
oyürüyoryürümüyoryürüdüyürüyecek
bizyürüyoruzyürümüyoruzyürüdükyürüyeceğiz
sizyürüyorsunuzyürümüyorsunuzyürüdünüzyürüyeceksiniz
onlaryürüyorlaryürümüyorlaryürüdüleryürüyecekler

Örnekler

  • Her sabah parkta yürüyorum.
  • Dün akşam sahilde yürüdük.
  • Yarın okula yürüyeceğiz.okul sözcüğündeki -a yürüyüşün yönünü gösterir: okula yürümek. Yürünen yer ise -da ile gösterilir: okulda yürümek.
  • Bebeğimiz artık yürüyor.bebek sözcüğündeki k, -imiz ekinin ünlüsünden önce ğ olur: bebeğimiz. Yürümek, yürümeyi öğrenen çocuk için de kullanılır.
  • Yağmurda yürümek istemiyorum.
  • Babam her akşam yürüyüşe çıkıyor.yürüyüş, yürümekten türeyen bir addır ve gezinti demektir. Gezintiye çıkmak yürüyüşe çıkmak olur; addan sonra -e gelir.
  • yürüyorumyürüyorŞimdiki zaman eki: -iyor / -ıyor / -uyor / -üyorumKişi ekleri: -im, -sin, -iz, -siniz
  • yürüdümyürüdüGörülen geçmiş zaman eki: -di, -dı, -du, -dü, -ti, -tı, -tu, -tüm

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Öğrenciler ünlüyü düzleştirip yürüdim ya da yürümiyorum yazar; ünlü yuvarlaklığı ayrımı olmayan dillerden gelen öğrencilerde bu hata sık görülür.

Kendin dene

  1. Boşluğu şimdiki zaman çekimiyle doldurun.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    yürüyorum

    yürüyorum: gövde ünlüyle bittiği için -yor doğrudan gelir, kişi eki -um olur.

  2. Boşluğu geçmiş zaman çekimiyle doldurun.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    yürüdü

    yürüdü: ünlüden sonra ek d ile başlar, gövdedeki ü ekin ünlüsünü yuvarlar; üçüncü kişide kişi eki yoktur.

  3. Boşluğu gelecek zaman çekimiyle doldurun.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    yürüyeceğiz

    yürüyeceğiz: kaynaştırma y araya girer, k ünlüyle başlayan -iz önünde ğ olur.

  4. Boşluğu olumsuz şimdiki zaman çekimiyle doldurun.

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    yürümüyorsun

    yürümüyorsun: olumsuzluk -m- gövdedeki ü'ye uyar, ardından -yor ve sen için -sun gelir.

Bugün kullan

Öğrencilerden gezintileriyle ilgili üç cümle (şimdiki, geçmiş, gelecek) yazmalarını isteyin; geçmişte ve olumsuzda ü'nün korunup korunmadığına bakın.