Dolan şey öznedir. Kap suyla, salon insanlarla dolabilir; belleğin de boş yeri kalmayabilir.

Temel fikir

Şişe doldu cümlesinde şişe öznedir. Şişeyi doldurdum cümlesinde işi yapan kişi öznedir. Suyla neyle dolduğunu belirtir.

Karşılaştırılacak kalıplar
KişiŞimdiki zamanGeçmiş zamanGelecek zaman
bendoluyorumdoldumdolacağım
sendoluyorsundoldundolacaksın
odoluyordoldudolacak
bizdoluyoruzdoldukdolacağız
sizdoluyorsunuzdoldunuzdolacaksınız
onlardoluyorlardoldulardolacaklar

Örnekler

  • Kova şimdi yavaşça doluyor.
  • Dün salon tamamen doldu.
  • Birazdan şişe suyla dolacak.
  • Ben şişeyi doldurdum; şişe doldu.
  • Telefonun hafızası doldu.
  • Şişe dolu; artık su eklemeyin.

Sesli okuma, cihazındaki yapay bir Türkçe sesi kullanır. Ses kalitesi ve kullanılabilirliği değişebilir; telaffuzunu değerlendirmez.

Dikkat et

Doluyor süreçtir; kap henüz dolu olmayabilir. Dolu durumdur. Şişe özne olduğu için şişeyi doldu denmez.

Kendin dene

  1. Kova şimdi ___. (dolmak; şimdiki zaman)

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    doluyor

    doluyor: İstenen şimdiki zamanı kullanın; üçüncü tekil kişi ek bir kişi eki almaz.

  2. Dün salon tamamen ___. (dolmak; görülen geçmiş zaman)

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    doldu

    doldu: Alıştırma görülen geçmiş zamanı ister; belirtilen özneyle üçüncü tekil kişi uyumunu koruyun.

  3. Şişe birazdan ___. (dolmak; gelecek zaman)

    Cevabı veya örnek cevabı göster

    dolacak

    dolacak: Üçüncü kişi geleceğinde son k kalır; ardından ünlüyle başlayan kişi eki gelmez.

Bugün kullan

Su giren bir şişeyi anlatın; sonra dolduğunu söyleyin ve kimin doldurduğunu belirtin.